[Tổng quan] Toàn bộ thông tin về bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh

Rò hậu môn là bệnh lý có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi khác nhau nhưng ít ai nghĩ rằng trẻ sơ sinh cũng có thể mắc bệnh. Vậy bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh là gì? Tất cả sẽ được các bác sĩ tại Đa khoa Quốc tế Việt Sing chia sẻ chi tiết qua bài viết ngày hôm nay.

Bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh là tình trạng gì?

Bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh là tình trạng xuất hiện một đường rãnh bất thường, hay còn gọi là lỗ rò, nối giữa vùng cuối ruột và da xung quanh hậu môn. Tình trạng này thường xảy ra do viêm nhiễm, tích mủ trong các tuyến nhỏ ở hậu môn, sau đó ổ mủ này bị vỡ và tạo thành lỗ rò. 

Rò hậu môn ở trẻ sơ sinh là một bệnh lý không hiếm gặp, đặc biệt ở bé trai dưới 1 tuổi, do vùng da hậu môn mỏng, dễ viêm nhiễm nếu vệ sinh không đúng cách.

Các dấu hiệu thường gặp khi trẻ sơ sinh bị rò hậu môn là:

• Sưng tấy, đỏ da quanh vùng hậu môn
• Xuất hiện lỗ nhỏ hoặc điểm rò rỉ mủ gần hậu môn
• Chảy dịch màu trắng đục, vàng nhạt hoặc có mùi hôi từ lỗ rò
• Trẻ quấy khóc nhiều, đặc biệt khi đi ngoài hoặc thay tã
• Có thể kèm theo sốt nhẹ, bỏ bú, ngủ kém
• Tái phát nhiều lần: vùng rò đóng lại rồi lại sưng, rỉ dịch trở lại

Nguyên nhân gây rò hậu môn ở trẻ sơ sinh là gì?

Theo bác sĩ CKII Lê Văn Hốt - với hơn 40 năm kinh nghiệm điều trị bệnh lý hậu môn trực tràng cho biết, bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh thường khởi phát do viêm nhiễm kéo dài tại vùng hậu môn. Trong đó, các nguyên nhân chính gây nên tình trạng này là:

• Do dị tật bẩm sinh: Một số trẻ ngay từ khi sinh ra đã có bất thường ở tuyến hoặc cấu trúc hậu môn – trực tràng, khiến cho phân không được đào thải hết ra ngoài khi đi đại tiện. Phân thừa ứ đọng lâu ngày sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến viêm nhiễm, hình thành áp xe và tiến triển thành rò hậu môn.
• Biến chứng từ áp xe hậu môn: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Trẻ sơ sinh có thể bị áp xe hậu môn do nhiễm khuẩn tại các tuyến nhỏ quanh hậu môn. Nếu không được điều trị sớm, ổ mủ áp xe sẽ vỡ ra và tạo thành đường rò, gây rò hậu môn kéo dài, dễ tái phát.
• Vệ sinh hậu môn không sạch: Trẻ sơ sinh có làn da rất nhạy cảm, nếu vùng hậu môn không được vệ sinh sạch sẽ, thay tã không kịp thời hoặc lau chùi mạnh tay, vi khuẩn dễ xâm nhập và gây viêm nhiễm. Đây là yếu tố thuận lợi khiến trẻ dễ bị áp xe và dẫn đến rò hậu môn

Phân loại bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh

Bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh có thể được phân thành nhiều loại dựa trên đặc điểm và vị trí lỗ rò, bao gồm:

• Rò hoàn toàn: Là tình trạng đường rò có hai đầu thông rõ ràng: một đầu xuất phát từ trong ống hậu môn, đầu còn lại mở ra ngoài da vùng hậu môn
• Rò không hoàn toàn: Chỉ có một đầu rò lộ rõ, thường là đầu trong hoặc đầu ngoài. Dịch mủ không thoát được ra ngoài dễ gây viêm nhiễm tái phát. 
• Rò đơn giản: Đường rò ngắn, thẳng và không phân nhánh, thường nằm gần vùng hậu môn.
• Rò phức tạp: Có nhiều nhánh rò hoặc nhiều lỗ rò ngoài, đường rò dài, ngoằn ngoèo hoặc đi sâu qua nhiều lớp cơ. 
• Rò trong cơ thắt: Đường rò đi xuyên qua cơ thắt hậu môn, có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát tiêu của trẻ nếu không xử lý đúng. 

Việc xác định đúng loại rò sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng và tái phát. Do đó, cha mẹ hãy chủ động đưa bé đi khám ngay khi có các triệu chứng bất thường liên quan đến rò hậu môn.

Bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh có tự khỏi được không?

Bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh là một bệnh lý không thể tự khỏi và đòi hỏi sự can thiệp y tế để điều trị dứt điểm, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Cụ thể, nếu không được điều trị kịp thời, rò hậu môn có thể gây ra các biến chứng sau:

• Nhiễm trùng tái phát: Đường rò là một môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Nếu không điều trị sớm, vi khuẩn sẽ sinh sôi trong đường rò và gây ra các đợt viêm nhiễm, sưng đau và chảy mủ tái đi tái lại.
• Hình thành đường rò phức tạp: Nếu để lâu, các đường rò có thể ăn sâu, lan rộng, tạo thành nhiều ngóc ngách phức tạp, khiến cho việc điều trị trở nên khó khăn.
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt và phát triển: Trẻ sẽ cảm thấy đau đớn, khó chịu, ngứa ngáy, đặc biệt là khi đi đại tiện. Điều này khiến trẻ quấy khóc, bú kém, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất.
• Nguy cơ biến chứng nặng: Trong một số trường hợp hiếm gặp, nhiễm trùng từ đường rò có thể lan rộng, gây nhiễm trùng huyết và có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử lý kịp thời.

Điều trị bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh bằng cách nào?

Thông thường, để điều trị rò hậu môn ở người lớn, các bác sĩ sẽ ưu tiên chỉ định can thiệp thủ thuật để làm sạch đường rò. Tuy nhiên, do hệ miễn dịch và khả năng tự hồi phục của trẻ còn non nớt, các bác sĩ thường ưu tiên các phương pháp điều trị bảo tồn ít xâm lấn trước khi cân nhắc đến phẫu thuật.

Dưới đây là các phương pháp điều trị bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh một cách chi tiết:

Điều trị bảo tồn tại nhà (với trường hợp nhẹ)

Đây là phương pháp được áp dụng cho phần lớn các trường hợp rò hậu môn đơn giản ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mục tiêu là giữ vệ sinh sạch sẽ, chống nhiễm trùng, và tạo điều kiện tốt nhất để cơ thể trẻ tự chữa lành bằng cách:

• Phụ huynh nên ngâm rửa hậu môn cho trẻ bằng nước ấm (khoảng 37-40°C) từ 2-3 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 10-15 phút, đặc biệt là sau khi trẻ đi đại tiện. Có thể pha thêm một chút muối loãng hoặc dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ theo chỉ định của bác sĩ. Việc này giúp làm sạch dịch mủ, giảm viêm, tăng cường lưu thông máu và giúp trẻ dễ chịu hơn.
• Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc mỡ kháng sinh (ví dụ: mupirocin) hoặc thuốc mỡ có tác dụng làm dịu và bảo vệ da để bôi lên miệng lỗ rò sau khi đã vệ sinh sạch sẽ. Việc này giúp ngăn ngừa nhiễm trùng thứ phát và hỗ trợ quá trình lành thương.

Can thiệp ngoại khoa 

Can thiệp ngoại khoa sẽ được chỉ định khi các biện pháp điều trị bảo tồn thất bại sau một thời gian (thường là vài tháng) hoặc trong các trường hợp sau:

• Đường rò phức tạp, có nhiều ngóc ngách.
• Nhiễm trùng, áp-xe tái phát nhiều lần.
• Rò hậu môn xảy ra ở trẻ lớn (thường trên 1-2 tuổi) vì ở độ tuổi này khả năng tự khỏi thấp hơn.

Mục tiêu của phẫu thuật là lấy hết tổ chức xơ và đường rò mà vẫn bảo tồn tối đa chức năng của cơ thắt hậu môn, tránh ảnh hưởng đến khả năng tự chủ đi tiêu của trẻ sau này. Hiện nay, điều trị rò hậu môn bằng sóng cao tần ITC sử dụng năng lượng điện cao tần để tác động vào các mô tổn thương ở vùng hậu môn đang là biện pháp rất được ưa chuộng vì an toàn với mọi lứa tuổi. Dưới tác dụng của sóng điện, mô bệnh sẽ bị loại bỏ một cách chính xác mà không làm tổn thương mô lành xung quanh.

Sóng cao tần ITC hiện đã được cấp phép ứng dụng tại phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Sing - phòng khám chuyên khoa hậu môn trực tràng uy tín khi quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng các trang thiết bị y tế hiện đại được Sở Y tế cấp phép.

Như vậy, thông tin về bệnh rò hậu môn ở trẻ sơ sinh đã được chia sẻ chi tiết trong bài. Các bậc phụ huynh cần tư vấn triệu chứng rò hậu môn ở trẻ, vui lòng liên hệ đến hotline 0222.730.2022 để được hỗ trợ.

‍